Industriële hulpverlening: sleepzak vs. brancard vs. evacuatiestoel
Een evacuatiesleepzak is een passief mechanisch hulpmiddel waarmee twee hulpverleners een niet-zelfredzaam persoon liggend over de vloer uit een gevarenzone trekken, zonder te tillen. Hij staat naast de brancard en de evacuatiestoel. Drie middelen, drie indicaties, en geen van de drie vervangt de andere.
Wat is het verschil tussen een sleepzak, een brancard en een evacuatiestoel?
Ze lossen verschillende problemen op. Een sleepzak verplaatst iemand snel en horizontaal over de grond, vaak uit een warme of besloten ruimte. Een brancard is voor stabiel liggend transport met ondersteuning van de wervelkolom, meestal door medisch personeel. Een evacuatiestoel rijdt iemand zittend een trap af.
Wie ze door elkaar haalt, kiest verkeerd. Een sleepzak beschermt de rug niet bij vermoed wervelletsel; daarvoor heb je een brancard nodig. Hij is niet gemaakt om met rolwerk een trap af te gaan; daar is de evacuatiestoel voor. En hij is geen dik schuimmatras om lang op te liggen.
De RescueBag S-2-S is een sleepzak: een glijhulpmiddel voor de eerste, snelle verplaatsing weg van direct gevaar. Welk middel je pakt, hangt af van het scenario.
Wanneer kies je een sleepzak boven een brancard of stoel?
Een sleepzak is de juiste keuze als snelheid en een lage werkhoogte doorslaggevend zijn: evacuatie uit een warme zone, of een ruimte waar tillen niet veilig kan. De RescueBag is binnen 30 seconden inzetklaar en wordt door twee hulpverleners over de vloer getrokken, zonder tilbeweging, dankzij het Slide-to-Save glijsysteem.
Dat lage glijpad doet twee dingen. Het houdt de persoon in de koelere luchtlaag onderin de ruimte, en het scheelt de redders rugbelasting. De materialen hebben geteste eigenschappen tot 300 °C continu en 500 °C piek, waar een gewoon evacuatiedoek het al laat afweten.
Zodra wervelstabilisatie of een trapafdaling de bepalende factor wordt, verdient een brancard of evacuatiestoel de voorkeur. De middelen sluiten elkaar niet uit; ze vullen elkaar aan in een evacuatieketen.
Vergelijkingstabel: sleepzak, brancard en evacuatiestoel
| Criterium | Sleepzak (RescueBag S-2-S) | Brancard | Evacuatiestoel |
|---|---|---|---|
| Primaire indicatie | Snel horizontaal slepen uit gevarenzone | Stabiel liggend transport | Zittend trap af |
| Lichaamshouding | Liggend, over de vloer | Liggend, gedragen/gereden | Zittend |
| Wervelondersteuning | Nee (geen brancard) | Ja | Beperkt |
| Trapgebruik | Niet voor rolwerk op trap | Beperkt, vereist dragers | Ja, kerntaak |
| Bediening | 2 hulpverleners, geen tilbeweging | Meestal 2-4 personen | Vaak 1-2 personen |
| Hitte-eigenschappen | Materialen tot 300 °C continu / 500 °C piek | Wisselend | Wisselend |
| Inzettijd | < 30 seconden | Wisselend | Wisselend |
| Gewicht / opslag | 5,6 kg, opgerold 18 × 72 cm | Groter, vast formaat | Groter, vast formaat |
De middelen zijn niet inwisselbaar. Elk scoort op een ander punt, en het scenario bepaalt de keuze.
Is een sleepzak een vervanging voor een brancard?
Nee. Een sleepzak vervangt geen brancard, geen evacuatiestoel en geen matras. De RescueBag is een passief mechanisch evacuatiehulpmiddel, geen medisch of reanimatieproduct. Bij vermoed wervelletsel is liggend transport met ondersteuning nodig, en dat biedt een sleepzak niet.
Een product eerlijk neerzetten betekent ook de grenzen benoemen. De RescueBag heeft geen dik schuim, dus is niet voor langdurig comfortabel liggen. Hij heeft geen rolwerk voor trappen. En hij stabiliseert de rug niet. Geen matras, geen stoel, geen brancard dus.
Wat hij wél doet: een niet-zelfredzaam persoon binnen seconden weghalen bij acuut gevaar, met twee hulpverleners en zonder tilbeweging, ook in de hitte. In een doordachte evacuatieketen is de sleepzak vaak de eerste schakel, weg van het gevaar. Daarna neemt een brancard of stoel het verdere transport over.
Voor welke sectoren zijn deze middelen geschikt?
De RescueBag komt in twee varianten met een eigen doelgroep. De S-2-S PRO is gericht op brandweer, defensie en industrie. De Medical/Public-variant op zorginstellingen en bedrijfshulpverlening (BHV). Een lichtere Light-variant wordt in 2027 verwacht. Het middel is in gebruik in Zwitserland, Duitsland en Oostenrijk.
Welk middel een organisatie kiest, volgt uit haar risico-inventarisatie. Een industriële locatie met warme zones heeft andere behoeften dan een kantoor met trappen of een zorginstelling met bedlegerige bewoners. Vaak is een combinatie het meest realistisch: een sleepzak om snel weg te komen van het gevaar, een evacuatiestoel voor de trap, een brancard voor medisch transport.
Veelgestelde vragen
Is de RescueBag een brancard?
Nee. De RescueBag is een sleepzak voor horizontaal verplaatsen over de vloer. Hij biedt geen wervelondersteuning en vervangt geen brancard.
Werkt de sleepzak op een trap?
De sleepzak is niet ontworpen voor rolwerk op trappen. Voor een trapafdaling met een zittend persoon is een evacuatiestoel het geschikte middel.
Hoeveel mensen zijn nodig om de sleepzak te gebruiken?
Twee hulpverleners. Het Slide-to-Save glijsysteem vervangt de tilbeweging, maar er zijn altijd twee personen nodig.
Is een sleepzak comfortabeler dan een matras?
Nee. De sleepzak heeft geen dik schuim en is niet voor langdurig liggen, maar voor snelle evacuatie weg van gevaar.
Wat maakt de sleepzak geschikt voor warme zones?
De materialen hebben geteste eigenschappen tot 300 °C continu en 500 °C piek, en het lage glijpad houdt de persoon in de koelere luchtlaag.
Vervangt de sleepzak mijn bestaande evacuatiemiddelen?
Nee. De sleepzak vult bestaande middelen aan. Hij staat naast de brancard en de evacuatiestoel, elk met een eigen indicatie.
Is dit een medisch product?
Nee. Het is een passief mechanisch evacuatiehulpmiddel, geen medisch of reanimatieproduct. Het product is niet gecertificeerd; de materialen hebben geteste eigenschappen.