RescueBag vs. sleepmat vs. evacuatiestoel — welke past bij uw situatie?
Zoekt u materiaal voor de evacuatie van immobiele of gewonde personen? Dan komt u drie categorieën tegen: de RescueBag, de sleepmat of evacuatiedoek, en de evacuatiestoel. Elk middel heeft een eigen toepassingsgebied, eigen beperkingen en een eigen prijsniveau.
Belangrijk vooraf: de markt gebruikt deze termen door elkaar. Een “evacuatiesleepzak” en een “sleepzak” zijn niet hetzelfde product. Hieronder leggen wij het verschil stap voor stap uit.
Wat is een RescueBag?
Een RescueBag, ook wel reddingssleepzak of evacuatiesleepzak, is een gesloten, rolbaar systeem waarmee een persoon volledig wordt ingesloten en vervolgens gesleept of gedragen wordt naar veiligheid. De persoon ligt beschermd binnen de zak. Dat geeft extra bescherming bij brand, rook en hoge temperaturen.
Een voorbeeld in deze categorie is de RescueBag S-2-S (Slide-to-Save), ontwikkeld door retter.ch GmbH in Zwitserland. Het S-2-S glijsysteem haalt de tilbeweging eruit: de persoon wordt naast de bag gelegd, via het glijsysteem ingesloten en daarna weggesleept, zonder optillen.
- Volledig gesloten — persoon beschermd tegen rook, vuur en scherpe randen
- Geen tilbeweging vereist — S-2-S glijsysteem op vlakke ondergrond én trappen
- Inzettijd: <30 seconden · bediening: 2 personen
- Gewicht: 5,6 kg · opgerold: Ø 18 × 72 cm
- Materialen getoetst tot 300°C continu / 500°C piek
- Twee uitvoeringen: Fire (brandweer / defensie) en Medical (BHV / zorg)
Wat is een sleepmat of evacuatiedoek?
Een sleepmat of evacuatiedoek is een plat stuk materiaal met handvatten waarop een persoon los wordt gelegd en over de grond gesleept. Het slachtoffer is niet ingesloten — er is geen bovenzijde of afsluiting die beschermt tegen gevaarlijke omgevingsfactoren.
Sleepmatten zijn goedkoper (€100–€500) en eenvoudig plat op te slaan, maar bieden nauwelijks bescherming bij brand. Ze zijn primair geschikt wanneer de evacuatieroute aantoonbaar veilig is.
- Open systeem — geen bescherming rondom de persoon
- Geen bescherming tegen rook, vuur of hitte
- Laag eigengewicht: 1–3 kg · plat opvouwbaar
- Aanschafprijs: €100–€500
- Beperkt geschikt voor gevaarlijke omgevingen
Wat is een evacuatiestoel?
Een evacuatiestoel (ook: trapstoel, evacustoel) is een speciale stoel met rupsbanden of glijders, ontworpen voor verticale evacuatie via trappen. Een persoon zit rechtop terwijl één begeleider de stoel langs de trap stuurt.
Evacuatiestoelen zijn effectief voor bewuste, semi-mobiele personen die meewerken — niet voor bewustelozen, horizontale evacuatie of inzet bij brand op de vluchtweg.
- Alleen geschikt voor zittende, bewuste personen die meewerken
- Ideaal voor verticale evacuatie in kantoorgebouwen
- Niet bruikbaar voor bewustelozen of horizontale evacuatie
- Gewicht: 8–14 kg · aanschafprijs: €300–€1.500
- Mechanische onderdelen vereisen periodiek onderhoud
Vergelijkingstabel: de drie systemen naast elkaar
| Criterium | RescueBag RescueBag S-2-S |
Sleepmat | Evacuatiestoel |
|---|---|---|---|
| Inzettijd | <30 sec | 45–90 sec | 60–120 sec |
| Bewusteloze persoon | ✓ Ja | ✓ Ja | ✗ Nee |
| Tilbeweging vereist | ✗ Nee — glijsysteem | ✗ Nee | Ja (instappen) |
| Bescherming bij brand / rook | ✓ 300°C continu | ✗ Nee | ✗ Nee |
| Trappenhuizen | ✓ Ja | Beperkt | ✓ Ja |
| Horizontale evacuatie | ✓ Ja | ✓ Ja | ✗ Nee |
| Aantal bedieners | 2 personen | 1–2 personen | 1 persoon |
| Eigengewicht | 5,6 kg | 1–3 kg | 8–14 kg |
| Opbergruimte | Ø 18 × 72 cm opgerold | Plat opvouwbaar | Vaste frame |
| Aanschafprijs | Op aanvraag | €100–€500 | €300–€1.500 |
| Geschikt voor | BHV, hulpdiensten, defensie, zorg | Lichte BHV, veilige route | Kantoor, publieke gebouwen |
Wanneer kiest u een RescueBag?
- De omgeving is gevaarlijk — brand, rook of hoge temperaturen op de vluchtwegen. Een sleepmat biedt hiertegen geen bescherming.
- Het slachtoffer is bewusteloos of werkt niet mee — een evacuatiestoel is dan onbruikbaar. De RescueBag omsluit de persoon veilig zonder medewerking.
- Tilbewegingen moeten worden vermeden — bij rugletsel, trauma of arbo-risico voor de bedienaar. Het S-2-S glijsysteem laat de persoon van de vloer in de zak glijden zonder optillen.
- Het moet snel — <30 seconden van uitrollen tot evacuatieklaar. Bij brand of een instabiele situatie weegt elke seconde.
- U bent hulpdienst of defensie — brandweer, ambulance, SAR, CASEVAC. De Fire-uitvoering is hier op afgestemd.
- U bent een zorginstelling — verticale evacuatie van bedlegerige personen via noodtrappenhuizen, ook zonder zware fysieke training van personeel.
Wanneer kiest u een sleepmat of evacuatiestoel?
Een sleepmat is geschikt wanneer de evacuatieroute aantoonbaar veilig is, er geen gevaar van brand of rook bestaat, en de uitdaging puur de mobiliteit van de persoon betreft — een kantoorsituatie na een val, een zorginstelling met laag brandrisico, of BHV op de begane grond.
Een evacuatiestoel is de juiste keuze voor rolstoelgebruikers in een kantoortoren wanneer de persoon bewust is, kan meewerken, en de evacuatie primair via een noodtrap verloopt. Niet bruikbaar wanneer de vluchtweg zelf gevaarlijk is.
Kostenplaatje en total cost of ownership
De aanschafprijs is slechts één deel van de werkelijke kosten:
- Aanschafprijs: sleepmat laagst (€100–€500), evacuatiestoel middenklasse (€300–€1.500), RescueBag op aanvraag.
- Onderhoud: evacuatiestoel het hoogst (rupsbanden, vergrendelingen). RescueBag: jaarlijkse materiaalinspectie, geen verbruiksonderdelen.
- Training: evacuatiestoel vereist meer training op noodtrappen. RescueBag en sleepmat hebben een lage leercurve.
- Arbo-kosten: tilgerelateerd letsel bij BHV-medewerkers genereert re-integratiekosten. Het S-2-S glijsysteem verlaagt dit risico structureel.
Wet- en regelgeving: Arbowet en BHV
- Maatwerk op risicoprofiel: de RI&E bepaalt welke middelen vereist zijn. In gebouwen met bedlegerige of niet-zelfredzame bewoners is een enkele evacuatiestoel onvoldoende.
- Tilnorm: de Arbowet stelt eisen aan tilgewichten voor medewerkers. Een glijsysteem reduceert het tilrisico aanzienlijk.
- Aantoonbare snelheid: een systeem dat <30 seconden nodig heeft is sterker onderbouwd bij een BHV-audit dan één dat 2 minuten vereist.
- Traceerbaarheid: kies materiaal met aantoonbare specs voor uw BHV-dossier.
Materiaalspecificaties die tellen — wat u moet vragen
Bij de aanschaf van evacuatiemateriaal voor professionele inzet is één vraag leidend: op welke specificaties zijn de materialen daadwerkelijk getest? Niet wat er op de verpakking staat, maar wat er door keuring is vastgesteld.
| Specificatie | S-2-S omhulsel (groen) |
|---|---|
| Temperatuurbereik (continu) | −50 tot 300°C |
| Piektemperatuur | 500°C |
| EN 531 (materiaalkeuring) | Code A, B1, C1 |
| EN 470-1 vloeistofbestendigheid | >23 druppels (drempel: 15) |
| Naverbrandduur (EN 532) | 0 seconden |
“Ontwikkeld vanuit reële inzetomstandigheden sinds 2015. Gebruikte materialen beschikken — afhankelijk van uitvoering — over getoetste eigenschappen ten aanzien van belastbaarheid en moeilijke ontvlambaarheid.”
— retter.ch GmbH, Leo Kleinstein
Dit zijn materiaaleigenschappen, geen productnorm. Er bestaat geen van toepassing zijnde productnorm voor evacuatiehulpmiddelen van dit type — bevestigd door normexperts bij de productontwikkeling. Wat wél bestaat: volledige transparantie over de materiaalkeuring, zodat iedere organisatie zelf kan toetsen of de specificaties aansluiten op het inzetprofiel.
De RescueBag S-2-S: twee uitvoeringen
- RescueBag S-2-S PRO — voor brandweer, hulpdiensten en defensie. Maximale hittebestendigheid, inzetbaar in brandende vluchtwegen, hoogteredding en besloten ruimten.
- RescueBag S-2-S MEDICAL — voor zorginstellingen en BHV-teams. Zelfde glijsysteem en materialen, afgestemd op gebruik zonder brandweeruitrusting.
Rescuebag.nl is de exclusieve Benelux-distributeur van retter.ch GmbH (Gränichen, Zwitserland). Directe levering vanuit Nederlandse voorraad.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een RescueBag en een sleepzak?
Een RescueBag omsluit de persoon volledig en biedt bescherming tegen rook, vuur en hitte (RescueBag S-2-S: materialen getoetst tot 300°C continu). Een sleepzak of sleepmat is een open systeem waarbij de persoon niet beschermd is. Bij brand of hoge temperaturen op de vluchtweg is een RescueBag noodzakelijk.
Hoeveel personen zijn er nodig voor een RescueBag?
De RescueBag S-2-S wordt bediend door 2 personen. Het S-2-S glijsysteem zorgt ervoor dat 2 hulpverleners van gemiddelde fysieke conditie een persoon van 100 kg kunnen verplaatsen — zonder optillen.
Is de RescueBag geschikt voor trappenhuizen?
Ja. Het S-2-S glijsysteem is ontworpen voor zowel vlakke vloeren als trappen. De laagwrijvende onderzijde zorgt voor een gecontroleerde afdaling via noodtrappen — ook bij smalle of steile trappenhuizen.
Welke uitvoering past bij een zorginstelling?
De RescueBag S-2-S MEDICAL is afgestemd op zorginstellingen en BHV-teams. Zelfde hittebestendigheid en glijsysteem als de S-2-S PRO, maar ontworpen voor inzet door medewerkers zonder brandweeruitrusting. Vraag een offerte aan voor uw specifieke inzetprofiel.