Evacuatiematras, evacuatiestoel of evacuatiezak?
Een evacuatiematras past bij liggende evacuatie vanuit bed, ook over trappen. Een evacuatiestoel past bij een bewuste persoon die zittend een trap af gaat. Een evacuatiezak past bij een bewusteloze persoon die liggend uit een gevarenzone moet. Een brancard blijft nodig voor stabiel liggend transport door professionals.
Drie middelen, drie inzetsituaties. Ze vullen elkaar aan en geen van de drie vervangt de andere. Hieronder zie je per middel wat het doet en waar de grenzen liggen.
Zoek je een evacuatiestoel voor de trap?
De RescueBag S-2-S gaat ook de trap af: gecontroleerd, met twee hulpverleners en zonder tilbeweging. Setup in 30 seconden. Test hem 7 dagen gratis op je eigen locatie.
Wat is een evacuatiematras?
Een evacuatiematras is een plat glijmiddel met handvatten of banden. Je kent het ook als evacuatiedoek, evacuatielaken, evacuatiezeil of glijmat. De persoon ligt op of in het matras. Een of twee bedieners trekken het matras of laten het glijden.
Het is ontworpen voor trappen en voor liggende evacuatie vanuit bed. Het formaat is doorgaans compact. Dat is de kracht van dit middel.
De grens ligt bij de omgeving. Veel uitvoeringen zijn niet ontworpen voor een brandgevaarlijke omgeving. Hitte-eigenschappen verschillen per merk en uitvoering. Vraag de leverancier wat er is vastgesteld.
Wat is een evacuatiestoel?
Een evacuatiestoel, ook trapstoel genoemd, is een stoel met glijders of rupsbanden. De persoon zit rechtop. Een bediener stuurt de stoel de trap af.
Dat werkt voor een bewuste persoon die kan zitten en meewerkt, zoals een rolstoelgebruiker in een kantoorgebouw. Voor een bewusteloze persoon is een evacuatiestoel niet geschikt. Het formaat is vast en de mechanische onderdelen vragen periodieke controle.
Wat is een evacuatiezak?
Een evacuatiezak, ook wel sleepzak genoemd, is een passief mechanisch evacuatiehulpmiddel. De RescueBag S-2-S van retter.ch GmbH (Gränichen, Zwitserland) is zo’n evacuatiezak. Het “slide-to-save” glijsysteem laat het slachtoffer van de vloer in de zak glijden. Twee hulpverleners trekken de zak daarna weg van het gevaar.
- Altijd twee hulpverleners. Eén hulpverlener is niet genoeg.
- Geen tilbeweging. Lees meer over evacueren zonder tillen.
- In 30 seconden inzetklaar. Geen assemblage.
- Vlakke vloer, hellingen en gecontroleerd via een trappenhuis. De zwaartekracht werkt mee. Zie hoe het werkt.
- Geen wielen of rupsbanden.
De grenzen: een evacuatiezak is geen stoel voor een zittende afdaling en geen dik schuimmatras om lang in te liggen. Hij is ook geen brancard. Het product is niet gecertificeerd (zie verderop).
Vergelijkingstabel: evacuatiematras, evacuatiestoel en evacuatiezak
Gegevens over matrassen en stoelen zijn een globaal beeld. Ze verschillen per merk en uitvoering.
| Criterium | Evacuatiematras | Evacuatiestoel | Evacuatiezak RescueBag S-2-S |
|---|---|---|---|
| Houding | Liggend | Zittend | Liggend |
| Bewusteloze persoon | Ja, liggend | Nee | Ja |
| Primair ontworpen voor | Trappen en liggende evacuatie vanuit bed | Zittend een trap af | Liggend weg van gevaar |
| Vlakke vloer | Afhankelijk van uitvoering | Beperkt, zittend | Ja |
| Hellingen en trap | Ja, ontworpen voor trappen | Ja, kerntaak | Gecontroleerd via een trappenhuis, geen wielen |
| Aantal bedieners | Doorgaans 1 tot 2 | Doorgaans 1 | Altijd 2 hulpverleners |
| Tilbeweging | Afhankelijk van uitvoering | Bij plaatsen in de stoel | Geen |
| Hitte-eigenschappen | Afhankelijk van merk en uitvoering | Afhankelijk van merk en uitvoering | PRO: hittebestendig tot 300 °C continu, 500 °C piek |
| Inzet | Afhankelijk van merk en uitvoering | Afhankelijk van merk en uitvoering | In 30 seconden inzetklaar |
| Opslag | Doorgaans compact | Vast formaat | Opgerold, compact |
| Aanschafprijs | Doorgaans lager dan een stoel | Doorgaans hoger dan een matras | Op aanvraag |
| Certificering | Afhankelijk van merk en uitvoering | Afhankelijk van merk en uitvoering | Niet gecertificeerd. Materiaaleigenschappen opgegeven door fabrikant |
Welk middel past bij welk scenario?
- Bewuste persoon, trap af. Evacuatiestoel. De persoon zit, werkt mee en blijft rechtop.
- Liggende persoon in bed, route met een trap. Evacuatiematras. Het middel is hiervoor ontworpen.
- Bewusteloze persoon op een vlakke vloer of helling. Evacuatiezak. Twee hulpverleners trekken de persoon weg, zonder tilbeweging.
- Warme zone of brandgevaarlijke omgeving. Evacuatiezak: de S-2-S PRO. Vraag bij elk ander middel welke hitte-eigenschappen de leverancier opgeeft.
- Kantoor, hotel of school met een BHV-team. Evacuatiezak: de S-2-S LIGHT of S-2-S MEDICAL, eventueel aangevuld met een stoel voor bewuste personen die niet kunnen lopen.
- Smalle gangen of weinig opslagruimte. Een stoel heeft een vast formaat. Een opgerold middel neemt minder ruimte in. Meet je doorgangen op.
- Stabiel liggend transport. Brancard.
En de brancard?
Een brancard is voor stabiel liggend transport door professionals. De evacuatiezak vervangt geen brancard.
De RescueBag S-2-S is een passief mechanisch evacuatiehulpmiddel, geen medisch product. Hij haalt een niet-zelfredzaam persoon weg bij gevaar. Daarna neemt een brancard het transport over, als de situatie dat vraagt.
Hoe vullen de middelen elkaar aan in de evacuatieketen?
Een evacuatieketen heeft meerdere schakels. De evacuatiezak verplaatst een bewusteloze persoon als eerste uit de gevarenzone. De evacuatiestoel brengt bewuste personen een trap af. De evacuatiematras dient voor liggende evacuatie vanuit bed. De brancard dient voor het transport door professionals.
Welke schakels je nodig hebt, hangt af van je gebouw, je personeel en de personen die je moet evacueren. Maak per verdieping een lijst: wie kan niet zelf vluchten, en in welke houding moet die persoon worden verplaatst? Oefen daarna met elk middel dat je kiest. Een middel dat niemand kent, wordt in een noodsituatie niet gebruikt.
Wat vragen de Arbowet en de RI&E?
De Arbowet verplicht werkgevers tot een RI&E en tot een passende noodorganisatie, zoals een BHV-team. In de RI&E en het BHV-plan leg je vast welke evacuatiemiddelen je nodig hebt. Een glijhulpmiddel verlaagt de tilbelasting van je BHV’ers. Lees het artikel over evacuatie van niet-zelfredzame personen, de Arbowet en de RI&E.
Getest of gecertificeerd: wat is het verschil?
De RescueBag S-2-S is niet gecertificeerd. Er bestaat geen productnorm voor dit type evacuatiehulpmiddel. De fabrikant geeft de eigenschappen van de materialen op. Dat zijn materiaaleigenschappen, geen keurmerk voor het hele product.
Stel bij elk middel, ook bij een matras of stoel, dezelfde vragen. Waarop berust de claim? Wat is er precies getest? Geldt dat voor het hele middel of voor een onderdeel? Wat de 300 °C in de praktijk betekent, lees je in het artikel over thermische bestendigheid van evacuatiemiddelen.
Welke varianten van de RescueBag S-2-S zijn er?
- PRO Voor brandweer, defensie en industriële hulpverlening. Het weefsel is hittebestendig tot 300 °C continu en bestand tegen kortdurende piektemperaturen tot 500 °C. Opgerold compact op te bergen.
- MEDICAL. Voor BHV, gebouwen en facilitaire diensten. Vloeistofbestendig en reinigbaar weefsel, meerjarig inzetbaar en repareerbaar. Voor deze uitvoering noemen wij geen hittewaarden.
- LIGHT. Voor gebouwen zoals kantoren, hotels en scholen. Beschikbaar op aanvraag. Lichtgewicht, kosteneffectief en bedoeld voor eenmalige inzet. Voor deze uitvoering noemen wij geen materiaal- of hittewaarden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een evacuatiematras en een evacuatiezak?
Een evacuatiematras is ontworpen voor trappen en liggende evacuatie vanuit bed, vaak met een of twee bedieners. Een evacuatiezak is een glijhulpmiddel dat altijd twee hulpverleners vraagt en geen tilbeweging nodig heeft. Hitte-eigenschappen verschillen per merk en uitvoering.
Kan een evacuatiestoel een bewusteloze persoon vervoeren?
Nee. Een evacuatiestoel is bedoeld voor een bewuste persoon die kan zitten en meewerkt. Voor een bewusteloze persoon past een liggend middel, zoals een evacuatiezak.
Hoeveel hulpverleners heeft een evacuatiezak nodig?
Altijd twee. Het S-2-S glijsysteem vervangt de tilbeweging, maar niet de tweede hulpverlener.
Werkt de RescueBag S-2-S op een trap?
Ja, gecontroleerd via een trappenhuis, met twee hulpverleners. Het middel heeft geen wielen of rupsbanden. Voor een bewuste persoon die zittend een trap af gaat is een evacuatiestoel het bedoelde middel.
Vervangt een evacuatiezak een brancard?
Nee. Een brancard is voor stabiel liggend transport door professionals. De evacuatiezak haalt een niet-zelfredzaam persoon weg bij gevaar. Daarna kan een brancard het transport overnemen.
Is de RescueBag S-2-S gecertificeerd?
Nee. Er bestaat geen productnorm voor dit type evacuatiehulpmiddel. Het is een passief mechanisch evacuatiehulpmiddel, geen medisch product.
Welke variant past bij mijn organisatie?
PRO is voor brandweer, defensie en industriële hulpverlening. MEDICAL is voor BHV, gebouwen en facilitaire diensten. LIGHT is voor kantoren, hotels en scholen en is bedoeld voor eenmalige inzet.
Kan ik de RescueBag S-2-S eerst uitproberen?
Ja. Je kunt een gratis proefzending van 7 dagen aanvragen. De prijs is op aanvraag.
Wil je een middel in je eigen situatie beoordelen? Vraag een gratis proefzending van 7 dagen aan, of laat het zien in een demo. De prijs is op aanvraag.